Białko CRP – Infekcja / stan zapalny

| BIAŁKO C REAKTYWNE – marker stanów zapalnych i infekcji

Czym jest stan zapalny organizmu?

białko c reaktywneStan zapalny to reakcja naszego organizmu na zewnętrzny lub wewnętrzny czynnik uszkadzający. Wystąpienie odczynu zapalnego o charakterze miejscowym i/lub uogólnionym, może być związane z:

  • wniknięciem do organizmu patogenów (bakterii, wirusów czy grzybów)
  • rozległym uszkodzeniem tkanek (rany i urazy, zabiegi chirurgiczne, poród)
  • rozrostem nowotworowym (nieprawidłowe namnażanie się komórek)
  • martwicą tkanek (np. ostre zapalenie trzustki, oparzenia termiczne lub chemiczne, zawał mięśnia sercowego)
  • miażdżycą tętnic, powstającą na podłożu zapalenia
  • wstrząsem oraz chorobami autoimmunologicznymi

Broniąc się przed stanem zapalnym – nasz organizm uruchamia złożone procesy, m.in. wzmaga się produkcja tzw. białek ostrej fazy. Białko C reaktywne (CRP) jest jednym z najbardziej czułych białek ostrej fazy, co umożliwiło wykorzystanie tego biomarkera stanu zapalnego w diagnostyce laboratoryjnej.

| Jak szybko białko CRP pojawia się w krwi chorego?

Białko ostrej fazy (CRP) zmienia się szybko i dynamicznie, co pozwala na bieżąco obserwować nasilanie się lub zmniejszanie odczynu zapalnego.

Wzrost stężenia tego białka zaczyna się już po 2 godzinach od wystąpienia urazu czy powstania stanu zapalnego. Maksymalną wartość CRP osiąga po 24 – 48 godzinach, gdzie potrafi wzrosnąć nawet do 100-krotnej wartości jego początkowego stężenia.

| Kiedy poziom CRP spada?

Stężenie CRP podczas cofania się zapalenia zwykle powraca do wartości fizjologicznych (normalnych) po upływie 2 – 3 dni. Jeżeli obserwuje się ponowny wzrost stężenia CRP świadczy to zaostrzeniu procesu zapalnego (np. nawrót infekcji) lub wystąpieniu powikłań po zakażeniu w innych narządach.

| Jakie są prawidłowe wartości stężenia CRP w krwi u osób zdrowych?

białko crpZ badań wynika, że dla 90% ludzi zdrowych wartość CRP nie powinna przekraczać 6,6 mg/L.

Zakres wartości referencyjnych CRP dla rozpoznawania zapaleń przyjęty w laboratoriach diagnostycznych mieści się w przedziale 0-8 mg/L, ponieważ uwzględnia również różnice osobnicze i stany zapalne o niewielkim nasileniu.

| Dlaczego białko ostrej fazy (CRP) jest dobrym markerem zapalenia spowodowanego infekcją?

Badanie CRP charakteryzuje:

  • wysoka czułość – wykrywa zakażenie zawsze, gdy jest obecne w organizmie – nawet w bardzo wczesnej fazie
  • wysoka swoistość – marker jest nieobecny lub w niskim stężeniu, gdy nie stwierdza się obecności infekcji.

| Badanie CRP – zastosowanie w diagnostyce laboratoryjnej

Badanie CRP jest oznaczane rutynowo w diagnostyce stanów zapalnych oraz infekcji, głównie do:

1. Rozpoznania stanu zapalnego

Jak wynika z badań – stężenie powyżej 8-10 mg/L świadczy o tym, że w organizmie toczy stan zapalny. Stężenia CRP zawierające się w granicach 10-40 mg/L świadczą o średnio-ciężkim przebiegu zapalenia. Stężenia CRP powyżej 40 mg/L mogą świadczyć o wysokim prawdopodobieństwie rozwoju ciężkiego zakażenia.

2. Różnicowanie podłoża infekcji bakteryjnych i wirusowych przed antybiotykoterapią

białko ostrej fazyBadanie CRP służy do rozpoznania podłoża infekcji. Ma to zastosowanie głownie w przypadku podjęcia decyzji o antybiotykoterapii.

Wynika to z faktu, że infekcje bakteryjne charakteryzują się silnym wzrostem wartości CRP, szczególnie w przypadku zakażeń bakteriami Gram-ujemnymi. W ciężkich zakażeniach o podłożu bakteryjnym (np. zapalenie oskrzeli i płuc, angina) stężenie CRP często przekracza 100 mg/L, a nawet wzrasta do wartości 1000 krotnej normy.

Natomiast infekcje wirusowe powodują niewielki wzrost wartości CRP, często jednak jest ono w normie  i nie przekracza 8 mg/L.

Wykonaj badanie CRP przez antybiotykiem!

| Kiedy warto wykonać badanie CRP?

1. Badanie CRP w zakażeniach dróg oddechowych:

stan zapalnyInfekcje układu oddechowego, ze względu na stałą ekspozycję dróg oddechowych na drobnoustroje środowiskowe, są częstą przyczyną zachorowań u dzieci i dorosłych.

Biorąc pod uwagę fakt, iż ponad 75% infekcji dróg oddechowych ma etiologię wirusową wykonanie „szybkiego” testu CRP jest wskazane w celu obrania właściwego kierunku terapii i uniknięcie często niepotrzebnej kuracji antybiotykiem.

2. Diagnostyka zakażeń u dzieci:

Diagnostyka osób małoletnich jest utrudniona, ze względu na ograniczone możliwości uzyskania od nich pełnej informacji o dolegliwości. Na użyteczność wykonywania testów CRP we wczesnym wykrywaniu poważnych infekcji bakteryjnych u dzieci wskazują liczne publikacje. Chcąc zaoszczędzić cierpienia małym pacjentom wydaje się zasadne używanie szybkich testów CRP w rutynowej diagnostyce zakażeń.

3. Oznaczenie CRP w czasie leczenia stomatologicznego:

Poziom CRP może być czułym wskaźnikiem infekcji zębopochodnych, powikłaniami pooperacyjnymi po ekstrakcji zęba i urazów tkanek u pacjentów stomatologicznych – wskazują z jak rozległym uszkodzeniem mamy do czynienia.

4. Wykrycie stanu zapalnego:

Badanie CRP i ocena jego stężenia ma zastosowanie również:
– podczas przebiegu chorób oraz schorzeń układu pokarmowego (Choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelit)
– monitorowania chorych po rozległych zabiegach operacyjnych, przeszczepach

5. Zagrożenia chorobami sercowo-naczyniowymi i zwiększone ryzyko rozwoju miażdżycy:

Według aktualnych danych, białko CRP wykazuje potencjalną użyteczność w ocenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Białko C reaktywne jest mediatorem, który aktywnie uczestniczy w procesie powstawania blaszki miażdżycowej, a więc odgrywa rolę w patogenezie chorób układu krążenia.

Białko ostrej fazy (CRP) jest czynnikiem, który aktywnie uczestniczy w procesie powstawania blaszki miażdżycowej. Amerykańskie Towarzystwo do spraw Chorób Serca uznało CRP jako wskaźnik, który może być używany w praktyce klinicznej szczególnie w ocenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Obok klasycznych wskaźników, takich jak Profil lipidowy (Lipidogram), zaleca się również badanie CRP i Homocysteiny.

Wykazano, iż podwyższone stężenie CRP może przyczyniać się nawet do 4-krotnego wzrostu ryzyka zawału serca u osób zdrowych!

| Białko CRP – jakie badanie wykonać?

W celu wykonania badania CRP należy udać się do laboratorium medycznego. Wówczas wykonuje się badanie diagnostyczne z pobranej krwi. Badanie jest wykonywane na zaawansowanych analizatorach biochemicznych. Na wynik czeka się zazwyczaj jeden dzień.

Alternetywą jest test CRP do wykonania w warunkach domowych. Jest to szybki, wiarygodny test typu point-of-care (POC), który służy do oznaczania podwyższonego poziomu Białka C-reaktywnego. Obecnie, na całym świecie obserwuje się rosnące zainteresowanie stosowaniem testów typu point-of-care. Technika przeprowadzania testów laboratoryjnych bezpośrednio przy chorym lub w domu.

Domowy test CRP cechuje się prostotą wykonania badania oraz krótkim czasem oczekiwania na wynik. Poziom Białka CRP zostaje umiejscowiony w jednym z czterech przedziałów w zakresie stężeń od 8 do 100mg/L. Daje to możliwość łatwej interpretacji i w razie konieczności podjęcia szybkiej interwencji. Wykonanie testu CRP może zapewnić szybką i odpowiednią diagnozę, pomijając długi okres konsultacji i często wydłużonej hospitalizacji.

Testy CRP stają się coraz ważniejszym narzędziem do samokontroli zdrowia. Diagnoza oparta na charakterystyce obrazu klinicznego, długości trwania objawów, historii choroby może być wzbogacona i uzupełniona oznaczeniem CRP – bądź świadomy, zadbaj o swoje zdrowie.

Oceny gości
[Ilość ocen: 8 Średnia ocena: 3.8]

| Dowiedz się więcej

Co oznacza wysokie CRP? Mam podwyższone CRP

Problem nadużywania antybiotyków

Bibliografia:

[1] Siudzińska A, Łobos M, Sujecki A, Paradowski M. Analiza porównawcza wyników oznaczeń laboratoryjnych biomarkerów zapalenia – wskaźnika sedymentacji krwinek czerwonych (ESR) i białka C-reaktywnego (CRP) w stanach zapalnych u pacjentów hospitalizowanych, Folia Medica Lodziensia, 2013, 40/2:207-233.

[2] Całkosiński I, Dobrzyński M, Całkosińska M, Seweryn E , Bronowicka-Szydełko A, Dzierzba K, Ceremuga I, Gamian A. Charakterystyka odczynu zapalnego, Postepy Hig Med Dosw. (online), 2009; 63: 395-408.

[3] Sapilak BJ, Szablewski E, Melon-Sapilak M, i wsp. Ocena przydatności oznaczeń białka C-reaktywnego metodami półilościową i ilościową w diagnostyce infekcji górnych dróg oddechowych. Fam Med Prim Care Rev 2012;14(3):431-433.

[4] Kopczyński P, Matthews-Kozanecka M, Flieger R. Wartość oznaczania białka C-reaktywnego w diagnostyce procesów zapalnych z uwzględnieniem stomatologii – przegląd piśmiennictwa. Nowiny Lekarskie, 2013, 82, 3, 243–245.

[5] Nowicka G. Praktyczne możliwości wykorzystania markerów stanu zapalnego w ocenie ryzyka choroby niedokrwiennej serca. Przewodnik lekarski. 2005;2:52-55.

[6] Naskalski J. Białka ostrej fazy i odczyn zapalny. Badanie i diagnoza. 2010; 16; 25-29.

[7] Kraśnicka J, Chlabicz S, Doroszkiewicz H: Wiedza pacjentów podstawowej opieki zdrowotnej w Białymstoku na temat antybiotyków stosowanych w chorobach układu oddechowego, Problemy Pielęgniarstwa 2014; 22 (1): 35–41.

[8] Korczowska I, Hrycaj P, Łącki J. Białka ostrej fazy we współczesnej diagnostyce medycznej. Postępy Nauk Medycznych s2, 2011, 3-10.