Wrzody żołądka – Helicobacter pylori

| H. pylori – co wiemy o tej bakterii? Jak powstają wrzody żołądka…

helicobacter pyloriBakteria Helicobacter pylori to jeden z najbardziej rozpowszechnionych czynników chorobotwórczych przewodu pokarmowego powodujący zakażenie błony śluzowej. Rezerwuarem bakterii (czyli głównym naturalnym biologicznym środowiskiem życia drobnoustroju) jest człowiek, u którego bytują one w kwaśnym środowisku błony śluzowej żołądka. Przetrwanie bakterii w tym niesprzyjającym środowisku umożliwia pewien mechanizm. Bakteria Helicobacter wytwarza enzym – ureazę, która pozwala jej na przeżycie w soku żołądkowym.

Infekcja powoduje odpowiedź immunologiczną organizmu. Niestety układ odpornościowy nie jest w stanie w pełni wyeliminować H.pylori z błony śluzowej żołądka. Prowadzi to do sytuacji, kiedy bakterie przebywają tam przez długi czas, a bez odpowiedniego leczenia nawet przez całe życie.

Zakażenie tą bakterią nie ulega spontanicznemu, samoistnemu wyleczeniu! To znaczy, że osoby zarażone mogą pozbyć się bakterii tylko po odpowiedniej farmakoterapii.

Należy pamiętać, że część infekcji przebiega bez wyraźnych objawów klinicznych. Nieleczone zakażenie może prowadzić do rozwoju licznych schorzeń, takich jak wrzody żołądka czy wrzody dwunastnicy.

| Bakteria Helicobacter – jak dochodzi do zakażenia?

Najczęściej zarażamy się już w wieku dziecięcym. Do zakażenia H.pylori może dochodzić drogą kropelkową. Bakteria najczęściej jest przenoszona za pośrednictwem wydzielin, w których się znajduje. Jest również wydalana z kałem i może przebywać w formie przetrwalnikowej w zakażonej żywności i wodzie.

Helicobacter pylori jak można się zarazić od chorego domownika?

Bakterie mogą przetrwać zarówno w ślinie jak i w kale – wówczas mamy do czynienia z infekcją przenoszoną drogą fekalno-oralną. Bakteria jest zatem w stanie przedostać się przez “brudne ręce” do pożywienia. Istnieje bardzo wysokie prawdopodobieństwo, że osoba chora zarazi pozostałych domowników.

Wśród czynników i elementów, które sprzyjają rozprzestrzenianiu się infekcji wymienia się:

  • niski status społeczny i ekonomiczny
  • złe warunki sanitarno-higieniczne
  • dorastanie w rodzinach wielodzietnych
  • kraje rozwijające się
  • zanieczyszczenie żywności i wody
  • kontakt z zawartością żołądka

| Epidemiologia – ile osób ma infekcję Helicobacter?

wrzody żołądkaInfekcja H. pylori jest bardzo częsta – zarówno w Polsce, jak i na całym świecie. Szczególnie dużo przypadków odnotowuje się w krajach rozwijających się. Szacuje się, że w Polsce zarażonych jest do 95% dorosłych! To bardzo duża pula chorych, z których większość nie zostaje odpowiednio zdiagnozowana. Na bazie infekcji rozwija się choroba wrzodowa żołądka lub dwunastnicy, która pojawia się (w pewnym okresie życia) aż u ok. 5-10% Polaków. Niestety, infekcja często przebiega w sposób utajony – nie zauważamy żadnych objawów klinicznych lub przypisujemy je innym dolegliwością bagatelizując symptomy.

Zakażenie Helicobacter pylori u dzieci:

Z badań wynika, że zakażenie H.pylori może dotyczyć również do 30% dzieci .Według niektórych opracowań naukowych zmniejszyć ryzyko infekcji może karmienie noworodka piersią. Jest to prawdopodobnie związane z przekazaniem dziecku wraz z pokarmem matki przeciwciał przeciwko H. pylori oraz lepsze działanie układu odpornościowego noworodka.

| Jak powstają wrzody żołądka i dwunastnicy?

Wrzód jest ubytkiem błony śluzowej wyściełającej przewód pokarmowy (przełyk, żołądek, jelita) od wewnątrz. Odpowiedź immunologiczna organizmu na zakażenie bakterią, może prowadzić do przewlekłego stanu zapalnego błony śluzowej. Jest to podstawowy etap rozwoju choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, a także umożliwiający transformację nowotworową i rozwój raka żołądka.

Bakteria Helicobacter pylori kolonizuje błonę śluzową żołądka, co rozpoczyna proces zapalny. Infekcja początkowo obejmuje część przedodźwiernikową, stopniowo zajmując całą błonę śluzową żołądka. Odpowiedzią na proces zapalny jest zwiększenie wydzielania w żołądku kwasu solnego. Kiedy infekcja przechodzi w fazę przewlekłą dochodzi do zmian zwyrodnieniowych nabłonka oraz gruczołów obecnych w błonie śluzowej. Te procesy wtórnie prowadzą do zaniku błony śluzowej.

Objawy choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy najczęściej mają postać dyskomfortu i bólu żołądka, nudności i wymiotów, wzdęć, zgagi i obecności krwi utajonej w kale. Infekcja Helicobacter pylori powoduje również schorzenia innych narządów i może prowadzić do przewlekłej anemii.

Dowiedz się jakie są objawy wrzodów żołądka

Przeciwciała – jak rozpoznać zakażenie Helicobacter?

W przebiegu zakażenia wywoływanego przez zlokalizowane w nabłonku żołądka pałeczki H.pylori dochodzi do stanu zapalnego. Organizm na skutek kontaktu systemu odpornościowego z bakterią wytwarza swoiste przeciwciała, które wspomagają eliminacje patogenu. Przeciwciała w krwi stanowią dowód, że organizm zetknął się z bakterią.

Testy serologiczne wykrywające w krwi obecność przeciwciał w klasie IgG. Takie badania wyróżniają się wysoką czułością oraz swoistością. Stanowią pierwszy etap diagnostyki u pacjentów, którzy nie przechodzili wcześniej leczenia przeciwko H.pylori. Testy na przeciwciała nie nadają się natomiast do potwierdzenia eradykacji (usunięcia) zakażenia, ponieważ przeciwciała w surowicy utrzymują się nawet do 6 miesięcy po przebyciu skutecznej terapii.

Wrzody na żołądku – chcesz ich uniknąć? Zadbaj o profilaktykę

jak wykryć helicobacter pyloriTest Helicobacter pylori jest niezwykle przydatny w badaniach przesiewowych i stanowi pomoc w wiarygodnej diagnostyce zakażenia  u pacjentów z objawami sugerującymi obecność wrzodu, odczuwającymi ból i dyskomfort w nadbrzuszu.

Pozytywny wynik testu na obecność przeciwciał to dowód na to, że w przewodzie pokarmowym bytuje bakteria lub, że była tam obecna w przeszłości. Przeciwciała we krwi mogą utrzymywać się nawet po całkowitym zwalczeniu bakterii, dlatego testy te nie są wykorzystywane do oceny skuteczności leczenia.

Badanie cechuje się wysoką dokładność kliniczną i stanowi nieinwazyjne, szybkie i wiarygodne narzędzie do wykrywania infekcji H.pylori. Wykrycie przeciwciał przeciwko bakterii umożliwia podjęcie dalszej diagnostyki i skutecznej farmakoterapii.

Jeśli podejrzewasz infekcję lub zauważyłeś objawy wrzodów żołądka – koniecznie wykonaj test na Helicobacter!

Oceny gości
[Ilość ocen: 2 Średnia ocena: 4.5]

| Dowiedz się więcej

Wrzody żołądka – objawy

Jak wykryć infekcję H.pylori

Bibliografia:

[1] Dyrla P., Gil J., Wojtuń S., Korszun K., Kasińska E, Mackiewicz A.: Zakażenie H.pylori. Diagnostyka i leczenie, Pediatr Med rodz Vol 11 Numer 1, p. 68–74.

[2] Kuklińska U., Łasicam M., Jagusztyn-Krynicka E.: Białko CagA H. pylori – pierwsza zidentyfikowana bakteryjna onkoproteina, Post. Mikrobiol., 2011, 50, 2, 97–106.

[3] Swora E., Stankowiak-Kulpa H., Marcinkowska E., Grzymisławski M.: Kliniczne aspekty diagnostyki zakażenia H.pylori, Nowiny Lekarskie 2009, 78, 3–4, 228–230.

[4] Bartnik W.: Kliniczne aspekty zakażenia H.pylori. Pol. Arch. Med. Wewn., 2008, 118 (7-8), 426-430.

[5] Deroń E., Kieć-Świerczyńska M.: Rola H.pylori w powstawaniu chorób skóry, Medycyna Pracy, 2002; 53; 4; 333-337.