Białko w moczu

| Nerki – dlaczego są tak ważne dla zdrowia?

białko w moczu

Prawidłowo funkcjonujące nerki mają istotny wpływ na działanie wielu ważnych narządów. Ocena funkcjonowania nerek jest częstym elementem postępowania diagnostyczno-terapeutycznego – zarówno u dorosłych, jak i u dzieci. Dodatkowo białko w moczu w ciąży jako badanie – powinno być wykonywane każdej ciężarnej. Występowanie białka w moczu najczęściej wskazuje na zaburzenie pracy nerek.

Nerki, które są głównym elementem układu moczowego pełnią szereg ważnych funkcji:

  • poprzez filtrowanie krwi – usuwają z krwioobiegu toksyczne produkty metabolizmu, które są następnie wydalane wraz z moczem
  • pozwalają na utrzymanie równowagi chemicznej organizmu (kontrola stężenia elektrolitów, składników mineralnych)
  • aktywnie wspomagają regulacje ciśnienia krwi
  • wytwarzają aktywną formę witaminy D
  • poprzez wydzielanie hormonu (erytropoetyny) – stymulują szpik kostny do produkcji nowych krwinek czerwonych

| Ponad 4 mln osób w Polsce choruje na nerki. Duża część o tym nie wie!

Choroby nerek (nefropatie) stanowią coraz większy problem kliniczny ze względu na stale wzrastającą długość życia oraz współwystępowanie chorób przewlekłych.

Wśród schorzeń i dolegliwości prowadzących do zmniejszenia wydolności nerek są:

  • cukrzycowa choroba nerek (nefropatia cukrzycowa) – ta choroba rozwija się u 20-40 % chorych na cukrzycę, należy do późnych powikłań i jest najczęstszą przyczyną schyłkowej niewydolności nerek
  • reumatoidalne zapalenie nerek – jest jedną z najczęstszych układowych chorób tkanki łącznej, występuje u około 1% Polaków

Więcej o chorobach i objawach nerek znajdziesz w tym miejscu

| Uszkodzone nerki – pojawia się albumina w moczu

Prawidłowo funkcjonujące nerki usuwają z krwioobiegu toksyczne produkty metabolizmu poprzez filtrowanie krwi oraz wydalanie ich do moczu. Związki o małej wielkości są wydalane na drodze filtracji kłębkowej wraz z moczem. Natomiast większe cząsteczki takie jak białka, w tym głównie albumina, w prawidłowych warunkach ulegają wydalaniu do moczu tylko w niewielkiej ilości.

Wysoka albumina w moczu występuje wraz z zaburzeniami filtrowania i sugeruje dysfunkcje nerek!

W warunkach fizjologicznych białko jest nieobecne w moczu bądź wykrywane w śladowych ilościach.

Tylko niewielka ilość albuminy, do około 100 mg na dobę, jest wydzielana z moczem. W przypadku uszkodzenia bariery filtracyjnej lub dysfunkcji kanalików bliższych albumina pojawia się w moczu w stężeniach nawet do ponad 3 gramy na dobę.

Co oznacza białko w moczu 30 mg/dl?

Oznacza to, że poziom białka przekroczył dopuszczalną normę. Wskazuje to na nieprawidłowe działanie nerek i potrzebę pilnej konsultacji z lekarzem.

| Białko w moczu w ciąży

białko w moczy w ciążyNawet do 10% kobiet w ciąży ma stwierdzone nadciśnienie tętnicze. Problem ten dotyczy każdego roku nawet 30 tysięcy Polek!

Stan przedrzucawkowy to białkomocz współwystępujący z nadciśnieniem tętniczym. Taki stan jest jedną z głównych przyczyn zahamowania wzrostu dziecka podczas ciąży. W konsekwencji powoduje to niską masę urodzeniową noworodków.

Jeżeli stwierdzi się obecność białka w moczu w ciąży w ilości powyżej 3 gramów na dobę – dodatkowo powinno się oznaczyć kreatyninę. Należy zwracać szczególną uwagę na dietę ciężarnej, w której podaż białka nie powinna być większa niż 0,6-0,8g/kg należnej masy ciała. W przypadku utraty białka powyżej 5 g/dobę można zwiększyć spożycie białka do 1,0g/kg wagi ciała.

| Podwyższone białko na wyniku badań moczu dziecka

Podwyższone białko, które jest widoczne na wynikach badań moczu u dziecka bardzo często wywołuje niepokój rodziców. Wynika to z faktu, że nadmierne wydalania białka do moczu stanowi znany marker uszkodzenia nerek. Białkomocz występuje nawet u 10% dzieci w wieku szkolnym, co jest spowodowane obecnością białka w moczu podczas gorączki, przegrzania czy infekcji. Natomiast u 1 na 1000 dzieci białkomocz wymaga zbadania i przeprowadzenia dalszej rozszerzonej diagnostyki nerek.

Białko w moczu u dziecka, kiedy się niepokoić?

  • jeżeli w badaniu ogólnym moczu (co najmniej dwukrotnym) stwierdza się obecność białka ≥30 mg/dl
  • jeżeli w domowych testach paskowych (co najmniej dwukrotne badanie) stwierdza się wynik dodatni

| Kiedy i jak zbadać nerki?

Test na albuminę w moczu jest badaniem przesiewowym przy rozpoznawaniu chorób nerek i może być wykonany:

  • jako rutynowe badanie stanu zdrowia u osób w każdym wieku, zalecane do wykonania raz w roku
  • jako badanie profilaktyczne – badać powinny się zwłaszcza osoby z grup ryzyka, czyli takie, które mają dodatni wywiad rodzinny w kierunku schorzeń nerek, chorujące na nadciśnienie bądź choroby serca i naczyń
  • jak badanie przesiewowe wykonywane raz do roku w kierunku obecności cech nefropatii cukrzycowej u osób z rozpoznaną cukrzycą*
  • u osób odczuwających zmęczenie, bóle głowy, świąd skóry, nudności, płytki oddech oraz obrzęki będące następstwem nagromadzenia produktów przemiany materii oraz zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej
  • jako test na białko w moczu w ciąży – oznaczany w przypadku nadciśnienia tętniczego

* zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego

Jak wygląda wynik badania domowego za pomocą paska do moczu?

białko w moczu u dziecka

W zależności od stężenia albuminy w moczu pasek do badania pokaże wynik:

  1. Negatywny – jeżeli stężenie albuminy w moczu jest prawidłowe i wynosi mniej niż 10 mg/L.
  2. Graniczny – jeżeli stężenie albuminy w moczu jest podniesione i wynosi od 10 mg/L do 20 mg/L.
  3. Pozytywny – albumina w moczu powyżej 20 mg/L.

Badanie obecności albuminy (białka) w moczu można wykonać w laboratorium medycznym lub za pomocą domowego testu na albuminę w moczu. Jest to szybki immunochromatograficzny test do wykrywania zwiększonego poziomu albuminy w moczu. Test stanowi przydatne narzędzie stosowane w ramach przesiewowego badania nerek, można go przeprowadzić w warunkach domowych bez posiadania dodatkowej wiedzy, doświadczenia i sprzętu w 10 minut!

Wczesne wykrycie podwyższonego białka w moczu stwarza największą szansę na zapobieganie postępującej chorobie nerek.

| Dowiedz się więcej

Jak prawidłowo pobrać mocz do badania?

Jakie objawy wskazują na występowanie białka w moczu?

Bibliografia:

[1] Rapacz A., Filipek B.: Nadciśnienie tętnicze w ciąży, Farm Pol, 2009, 65(8): 581-585.

[2] Sympozjum Nefrologia, Choroby nerek przebiegające z białkomoczem, Clinical Medicine 2009; 9(3): 284-287.

[3] Ziółkowska H.: Białkomocz przypadkowo stwierdzony w badaniu ogólnym moczu – co powinien zrobić pediatra. Katedra i Klinika Pediatrii i Nefrologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

[4] Lisowska-Myjak B.: Laboratoryjne wskaźniki ostrego uszkodzenia nerek oznaczane w moczu i w surowicy, Forum Nefrologiczne 2010, tom 3, nr 2.