Przeziębienie, katar, infekcje układu oddechowego czy zapalenie gardła stanowią najczęstszą przyczynę wizyt u lekarza rodzinnego. Bardzo ważne jest ustalenie z jaką infekcją mamy do czynienia – wirusową czy bakteryjną. W zależności od typu infekcji dobierane jest odpowiednie leczenie.
Antybiotyki zwalczają jedynie bakterie, nie działają na wirusy. Istnieje również możliwość nadkażeń bakteryjnych jako powikłań po niedoleczonych infekcjach wirusowych.
90% chorób, z którymi udajemy się do przychodni rodzinnej, takich jak jak: przeziębienie, grypa, dolegliwości układu oddechowego są spowodowane wirusami, na które antybiotyki nie działają.
Objawy przeziębienia:
CRP w przeziębieniu pozostaje najczęściej w normie (0-8 mg/L) lub jest lekko podniesione (do 40 mg/L). Za objawy przeziębienia odpowiedzialne są wirusy, których zidentyfikowano ponad 200! Leczenie przeziębienia ogranicza się do postępowania objawowego, w żadnym wypadku nie stosujemy antybiotyku!
Objawy grypy:
U niemowląt i dzieci dodatkowo może wystepować:
Grypa zazwyczaj przebiega stosunkowo łagodnie, ale w określonych grupach pacjentów, zwłaszcza po 65 roku życia może powodować komplikacje. Poziom CRP w przypadku grypy najczęściej nie wzrasta powyżej normy (0-8 mg/L). Ponadto, grypy nie należy leczyć antybiotykiem! Ustępuje po ok. jednym tygodniu.
Ponad 70% (do 90%) zapaleń gardła wywoływanych jest przez wirusy.
Objawy zapalenia gardła:
CRP zmienia się w zależności od przyczyny infekcji gardła. Jeżeli powodem powstania zapalania gardła jest wirus (np. mononukleoza zakaźna) – CRP pozostaje w normie lub najczęściej nie przekracza 40.
Natomiast w przypadku infekcji bakteryjnej gardła (np. paciorkowcami) – CRP zazwyczaj jest wysokie i przekracza 40.
Niestety objawy takie jak: ból gardła, obrzmienie migdałków podniebiennych, osłabienie, dreszcze, gorączka, kaszel czy katar – zarówno w przypadku zakażeń wirusowych, jak i bakteryjnych są bardzo podobne. Nie sposób więc odróżnić typu infekcji wyłącznie po objawach. Również gorączka może się pojawić zarówno przy infekcji bakteryjnej, jak i wirusowej.
Podczas chorób wirusowych, takich jak przeziębienie i grypa CRP jest w normie (poniżej 8 mg/L). Wyższy wynik CRP (powyżej 40 mg/L) lub wysoki (100 mg/L) i utrzymująca się gorączka przemawiają za rozwojem infekcji bakteryjnej. Wskaźnik CRP jest pomocny w rozpoznaniu rodzaju infekcji i co za tym idzie podjęciem „wycelowanych” działań leczniczych.
Przeprowadzane przed wizytą u lekarza tzw. szybkie testy CRP dostępne w aptekach pozwalają w ciągu kilku minut samodzielnie określić poziom CRP, który dla zakażeń:
Jeśli zależy Ci na skutecznym rozpoznaniu infekcji, przed podjęciem leczenia – wykonaj badanie CRP.
Większość pacjentów wykonuje test CRP tylko raz – przed wizytą u lekarza. Tymczasem poziom CRP to nie tylko narzędzie do diagnozy, ale przede wszystkim wskaźnik odpowiedzi na leczenie.
Jeśli po 48–72 godzinach od rozpoczęcia antybiotykoterapii CRP nie spada, może to oznaczać, że antybiotyk nie działa – np. bakteria jest oporna, dobrano zły preparat lub infekcja wymaga zmiany leczenia. Bez kontrolnego pomiaru CRP po prostu nie da się tego stwierdzić.
Tak powinna wyglądać prawidłowa ścieżka monitorowania infekcji bakteryjnej:
W dniu identyfikacji infekcji bakteryjnej test diagnostyczny wykazuje CRP powyżej 40 mg/L, co sugeruje infekcję bakteryjną. Wynik pomaga lekarzowi podjąć decyzję o antybiotyku.
Następnie wykonuje się pomiar kontrolny po 48–72h od wdrożenia antybiotyku. Wartość CRP powinna wyraźnie spadać. Brak spadku = sygnał, że leczenie może być nieskuteczne.
Kontrola po tygodniu – potwierdzenie wyzdrowienia. CRP w normie (poniżej 8 mg/L) potwierdza, że organizm pokonał infekcję. To bezpieczny moment na zakończenie antybiotykoterapii.
UWAGA! Nawrót objawów po kilku dniach to sygnał alarmowy. Kolejny pomiar CRP pozwala szybko ocenić, czy doszło do nowej fali infekcji lub nadkażenia bakteryjnego.
Jedna infekcja bakteryjna = minimum 2–3 pomiary CRP. Test w domu umożliwia monitorowanie leczenia samodzielnie – bez kolejki do laboratorium, bez dodatkowej wizyty, o każdej porze.
Najczęściej powikłania po grypie dotyczą układu oddechowego (powikłania płucne), lecz mogą również dotyczyć innych układów (powikłania pozapłucne).
Powikłania płucne po grypie to:
Pozapłucne powikłania, dotyczą:
W grupie ryzyka wystąpienia powikłań grypy są:
Bibliografia:
[1] Mrozińska M.: Przeziębienie-profilaktyka, leczenia. CZASOPISMO APTEKARSKIE Nr 11 (155) 2006.
[2] Wytyczne Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce, Profilaktyka i Leczenie grypy
[3] Albrecht P., Radzikowski A.: Współczesne standardy rozpoznawania i leczenia zakażeń dróg oddechowych, Katedra Pediatrii Akademii Medycznej w Warszawie.
[4] Sapilak B. i wsp.: Ocena przydatności oznaczeń białka C-reaktywnego metodami półilościową i ilościową w diagnostyce infekcji górnych dróg oddechowych, Family Medicine & Primary Care Review 2012, 14, 3: 431–433.
[5] Przybyłowski T.: Powikłania grypy, Medycyna po Dyplomie 2011(20); 11(188): 85-91.
Testy diagnostyczne do samodzielnego wykonania. Wybierz produkt, by poznać szczegóły, dowiedzieć się jak wykonać test i dokonać zakupu na naszej stronie
Szybki, domowy test z krwi do badania poziomu białka CRP (wirus czy bakteria)
